ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ‘ਕਹਾਣੀ ਧਾਰਾ’ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਗੋਰਖੀ ਅੰਕ ਰਿਲੀਜ

 

ਚੰਡੀਗੜ੍ਵ (ਪ੍ਰੀਤਮ ਲੁਧਿਆਣਵੀ), 23 ਜਨਵਰੀ, 2022 : ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ‘ਕਹਾਣੀਧਾਰਾ’ ਦਾ ਕਥਾਕਾਰ ਪ੍ਰੇਮ ਗੋਰਖੀ ਵਿਸ਼ੇਸ ਅੰਕ, ਖੋਜ਼-ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਡਾ. ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਡਾ. ਅਕਸੈ ਕੁਮਾਰ, ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਦੇ ਜ. ਸਕੱਤਰ ਡਾ. ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸਿਰਸਾ, ਡਾ. ਗੁਰਪਾਲ ਸੰਧੂ, ਪ੍ਰੋ. ਉਮਾ ਸੇਠੀ, ਡਾ. ਗੁਰਮੇਲ ਸਿਘ, ਸੁਰਜੀਤ ਸੁਮਨ, ਸਬਦੀਸ਼, ਮਨਮੋਹਨ ਕੌਰ ਅਤੇ ਪਰਚੇ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ ਨੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ। ਪੰਜਾਬ ਅਧਿਐਨ ਸਕੂਲ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਤੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ. ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਰਚੇ ਬਾਰੇ ਬੋਲਦਿਆ ਕਿਹਾ, ‘‘ਸਾਹਿਤਕ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਿਚ ‘ਕਹਾਣੀ ਧਾਰਾ’ ਦਾ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਦੋ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਹੱਥਲੇ ਗੋਰਖੀ ਅੰਕ ਵਿਚ ਗੋਰਖੀ ਦੀ ਰਚਨਾਕਾਰੀ, ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਮਝ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਉਭਾਰਨ ਦਾ ਸਫਲ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।’’  ਡਾ. ਸੁਖਦੇਵ ਸਿਰਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ,‘‘ਹਾਸ਼ੀਏ ਉੱਤੇ ਧੱਕ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹੋਰ ਲੇਖਕਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ ਅੰਕ ਛਪਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਨਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਮੇਟੀਆਂ ਨੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰੇਮ ਗੋਰਖੀ ਨਾਲ ਅਨਿਆ ਕੀਤਾ ਹੈ।’’.. ਡਾ. ਅਕਸੈ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰੇਮ ਗੋਰਖੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵੱਡੇ ਕੱਦ ਦਾ ਕਥਾਕਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕਲਾਸਿਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਿਰਜ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਡਾ. ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੋਲਦਿਆ ਕਿਹਾ, ‘‘ਪਰਚੇ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ ਨੇ ਗੋਰਖੀ ਦੇ ਹਰ ਪੱਖ ਨੂੰ ਇਸ ਅੰਕ ਵਿਚ ਬੜੀ ਦਿਆਨਤਦਾਰੀ ਨਾਲ ਉਭਾਰਿਆ ਹੈ। . ਇਹ ਸਵਾਲ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਰੜਕਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਗੋਰਖੀ ਦੀ ਕੋਈ ਕਿਤਾਬ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ ਛਪੀ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਆਲੋਚਨਾ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਛਪੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਣਦਾ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਵਕਾਰੀ ਇਨਾਮ ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ ‘ਕਹਾਣੀ ਧਾਰਾ’ ਦਾ ਵੱਡੇ ਅਕਾਰ ਦਾ ਅੰਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰ ਕੇ ਸੰਪਾਦਕ ਤੇ ਗੋਰਖੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉੱਘੇ ਰੰਗ ਕਰਮੀ ਸਬਦੀਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ,‘‘ਗੋਰਖੀ ਸਾਡੇ ਸਮਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿੱਧ ਲੇਖਕ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ‘ਗੈਰ ਹਾਜ਼ਰ ਆਦਮੀ’ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਕਲਾਸਿਕ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ‘ਜੀਣ ਮਰਨ’, ‘ਇਕ ਟਿਕਟ ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ’, ‘ਸੰਸਕਾਰ’,‘ਲੇਹਾ’ ਤੇ ‘ਧਰਤੀ ਪੁੱਤਰ’ ਕਲਾਸਿਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ।’’

          ਸੁਰਜੀਤ ਸੁਮਨ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਬੇਸ਼ੱਕ ਗੋਰਖੀ ਇਨਾਮਾਂ ਸਨਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਅਣਗੌਲਿਆ ਰਿਹਾ ਲੇਕਿਨ ਉਹਦੇ ਕਥਾ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਮਾਨਵੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਰੀਕ ਤੰਦਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਫੜਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਪਾਤਰ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀਆਂ ਸਿਰਜੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਸਦਕਾ ਗੋਰਖੀ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਅਜੇ ਤੱਕ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਰਚੇ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਗੋਰਖੀ ਦਾ ਅੰਕ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਕਾਰਜ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਤਾਬ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਅੰਕ ਚ ਗੋਰਖੀ ਦੀਆਂ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ, ਸ਼ਬਦ ਚਿੱਤਰ, ਸਵੈ ਕਥਨ, ਚਿੱਠੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਪਰਖ ਪੜਚੋਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਗਰੀ ਪੜਨ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਸ ਅੰਕ ਰਾਹੀਂ ਪਾਠਕ ਗੋਰਖੀ ਨੂੰ ਇਕ ਵੱਡੇ ਕਥਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਪੜ ਤੇ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ।  ਪੰਜ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਵਿਚ ਗੋਰਖੀ ਨੇ ਵਿਚਾਰ ਉਤੇਜਿਤ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਪਰਚੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਉਸਦੇ ਸਵੈ-ਕਥਨ ਸਾਹਿਤ, ਸਾਹਿਤਕ ਸਮਝ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਅੰਕ ਦੀ ਤਰਤੀਬ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 200 ਦੇ ਕਰੀਬ ਤਸਵੀਰਾਂ ਤੇ ਸਵੈ-ਕਥਨਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣਾ ਜਰੂਰੀ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਗੋਰਖੀ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰਤੀ ਬਣੀ ਸਮਝ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕੇ। ਇਹ ਦੱਸਦਿਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਅੰਕ ਨੂੰ ਪਾਠਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।’’